Ortodonti Uzmanı
15+ Yıl Ortodonti Uzmanı
Üst Çenemi Ameliyat Olmadan Genişletmek Mümkün mü?
Y. Doç. Dr. Fatih Kahraman | Ortodonti Uzmanı – İstanbul – Balıkesir
DentMax Diş Klinikleri Kurucu Hekimi
İletişim: +90 212 570 00 33
Evet. Uygun yetişkin hastalarda üst çeneyi ameliyat olmadan genişletmek mümkün olabilir. Bunun için kullanılan yöntemlerden biri mini vida destekli üst çene genişletmesi, yani MARPE’dir. Ancak MARPE her yetişkinde cerrahinin alternatifi değildir. Üst çene darlığının tipi, kemik anatomisi, yaş, sütür ve çevre yapıların direnci ile ihtiyaç duyulan genişletme miktarı birlikte değerlendirilmelidir.
Bu nedenle asıl soru yalnızca:
“Ameliyatsız yapılabilir mi?”
değil,
“Benim üst çene darlığım ameliyatsız genişletmeye uygun mu?”
olmalıdır.
Yetişkinlerde üst çeneyi genişletmek neden daha zordur?
Çocuklarda üst çenenin sağ ve sol yarısını birleştiren orta hat sütürü ortopedik kuvvetlere daha kolay cevap verebilir.
Büyüme tamamlandıkça sütür ve üst çeneyi çevreleyen kemik yapılar olgunlaşır ve genişlemeye karşı direnç artabilir.
Bu nedenle çocuklarda dişlerden destek alan klasik bir damak genişleticiyle elde edilebilen iskeletsel etkinin, aynı apareyi yetişkin bir hastaya uyguladığımızda aynı şekilde ortaya çıkmasını bekleyemeyiz.
Kuvvet yeterince kemiğe aktarılamazsa genişleme yerine daha fazla:
- dişlerin dışa doğru eğilmesi,
- alveoler yapılarda değişiklik,
- periodontal dokular üzerinde istenmeyen yük
oluşabilir.
Buradaki kritik ayrım şudur:
Dişleri dışa doğru hareket ettirerek diş arkını genişletmek ile üst çene kemiğini iskeletsel olarak genişletmek aynı tedavi değildir.
Her yetişkin üst çene darlığında ameliyat gerekir mi?
Hayır.
Geçmişte erişkinlerde belirgin iskeletsel üst çene darlığının tedavisinde cerrahi destekli genişletme önemli bir seçenekti ve uygun hastalarda hâlâ önemli bir tedavi seçeneğidir.
Ancak mini vida destekli genişletme yöntemlerinin gelişmesiyle birlikte bazı yetişkinlerde cerrahi osteotomi yapılmadan iskeletsel genişletme elde etmek mümkün hale gelmiştir.
MARPE’nin en önemli kullanım alanlarından biri de budur.
Fakat burada ters yönde bir genelleme yapmak da doğru değildir:
“MARPE çıktı, artık üst çene genişletme ameliyatına gerek kalmadı.”
diyemeyiz.
Bazı hastalarda MARPE uygun olabilirken bazı hastalarda cerrahi destekli genişletme daha doğru ve daha öngörülebilir seçenek olabilir.
MARPE ameliyatsız üst çeneyi nasıl genişletir?
MARPE, Miniscrew-Assisted Rapid Palatal Expansion ifadesinin kısaltmasıdır.
Sistem, genişletme kuvvetinin önemli bir bölümünü dişlerden ziyade damak kemiğine aktarmak amacıyla ortodontik mini vidalardan yararlanır.
Genişletme vidası aktive edildiğinde amaç yalnızca dişleri sağa ve sola hareket ettirmek değildir.
Uygun vakada hedef, üst çenenin sağ ve sol yarısı arasında iskeletsel ayrılma oluşturmaktır.
Bu nedenle MARPE ile klasik diş destekli genişletme arasında biyomekanik açıdan önemli bir fark vardır.
MARPE bir ameliyat mıdır?
Klasik MARPE uygulamasında çene kemiğine cerrahi kesiler veya osteotomiler yapılmaz.
Ortodontik mini vidalar damak kemiğine yerleştirilerek apareye iskeletsel destek sağlanır.
Mini vida uygulaması lokal anestezi altında yapılabilir.
Bu nedenle MARPE’yi ameliyatsız üst çene genişletme yöntemlerinden biri olarak tanımlıyoruz.
Ancak mini vida kullanılması nedeniyle MARPE’yi sıradan bir hareketli aparey veya yalnızca dişlere takılan klasik damak genişletici gibi düşünmek de doğru değildir.
İskeletsel yapılara kuvvet uygulayan, doğru tanı ve kontrollü klinik takip gerektiren bir ortodontik tedavidir.
Ameliyatsız olması neden tek başına avantaj değildir?
Hastalar doğal olarak mümkünse ameliyattan kaçınmak isteyebilir.
Ancak tedavi planında amaç:
“Ne olursa olsun ameliyatsız yapalım.”
olmamalıdır.
Asıl hedef, üst çenedeki problemin güvenli, biyolojik sınırlar içerisinde ve mümkün olduğunca öngörülebilir şekilde düzeltilmesidir.
Eğer bir hastada cerrahi destekli yöntem daha doğruysa yalnızca ameliyattan kaçınmak için MARPE’yi zorlamak doğru bir yaklaşım olmaz.
Bir yöntemin daha az invaziv olması, her hasta için daha doğru olduğu anlamına gelmez.
Hemen Randevu Alın!
Unutma, sağlıklı bir gülüş için harekete geçmek senin elinde! Erken yaşta yapılan ortodontik müdahaleler, ilerleyen yıllarda çok daha büyük problemleri önler.
📞 Telefon: +90 212 570 00 33
📱 WhatsApp: +90 544 375 47 66
📧 E-posta: info@dentmax.com.tr
Kimlerde ameliyatsız üst çene genişletme düşünülebilir?
MARPE özellikle gerçek iskeletsel transversal üst çene darlığı bulunan uygun yetişkinlerde değerlendirilebilir.
Örneğin:
- üst ve alt çene arasında transversal genişlik uyumsuzluğu,
- tek veya çift taraflı posterior çapraz kapanış,
- üst arka dişlerin darlığı telafi etmek amacıyla dışa eğildiği durumlar,
- iskeletsel genişlik yetersizliğinin ortodontik tedaviyi sınırladığı vakalar
MARPE açısından değerlendirme gerektirebilir.
Ancak bu belirtilerden birinin bulunması otomatik olarak MARPE yapılacağı anlamına gelmez.
Dar gülüş varsa MARPE gerekir mi?
Hayır.
Gülüş sırasında ağız kenarlarında siyah alanların fazla görünmesi veya dişlerin oluşturduğu arkın dar görünmesi hastayı üst çene genişletme araştırmaya yönlendirebilir.
Fakat:
dar görünen gülüş ≠ iskeletsel üst çene darlığı
Dişlerin eğimleri, ark formu, dudak hareketleri, yüz yapısı ve dişlerin konumları da gülüşün genişliğini etkileyebilir.
Bu nedenle yalnızca daha geniş bir gülüş elde etmek amacıyla MARPE kararı verilmemelidir.
Çapraşıklık varsa üst çeneyi genişletmek gerekir mi?
Her zaman değil.
Çapraşıklık, mevcut diş arkındaki alanın dişlerin ihtiyaç duyduğu alandan yetersiz olmasıyla ilişkili olabilir.
Ancak bu alan yetersizliğinin çözümü her hastada iskeletsel üst çene genişletmesi değildir.
Yer ihtiyacına göre:
- dental ark düzenlemesi,
- dişlerin kontrollü hareketi,
- IPR,
- bazı vakalarda çekim,
- uygun hastalarda iskeletsel genişletme
gibi farklı stratejiler değerlendirilebilir.
Çapraşıklığın bulunması MARPE endikasyonu değildir; çapraşıklığın nedeninin doğru belirlenmesi gerekir.
Kısa Sürede Düzgün Dişlere Sahip Olabilirsiniz – Ertelemeyin, Şimdi Randevu Alın!
Randevu Oluştur
Detaylı İlk Muayene
Özgürce Gülümese!
MARPE neden her yetişkinde başarılı olmayabilir?
Çünkü erişkin üst çene anatomisi kişiden kişiye değişir.
Aynı yaştaki iki hastada bile:
- orta hat sütürünün yapısı,
- çevre kemiklerin direnci,
- damak kemik kalınlığı,
- üst çene anatomisi,
- mini vidalar için kullanılabilecek kemik bölgeleri
aynı değildir.
Bu nedenle MARPE’nin sonucunu yalnızca hastanın yaşına bakarak tahmin etmek doğru olmaz.
Ben 2010 yılından beri MARPE uyguluyorum ve 2026 itibarıyla 500’ün üzerinde MARPE vakası tedavi etmiş bulunuyorum.
Bu vaka deneyiminde gördüğüm en önemli noktalardan biri, yetişkin üst çene genişletmesinin standart bir apareyi herkese aynı şekilde uygulayarak ele alınmaması gerektiğidir.
Bu nedenle MARPE’lerimi hastaya özel tasarlıyorum.
Custom MARPE yaklaşımım neden hastaya özel?
Her hastanın damağında:
- kemiğin kalın olduğu bölgeler,
- uygun mini vida giriş noktaları,
- damak geometrisi,
- dişlerin konumları,
- genişletme ihtiyacı
farklıdır.
Bu nedenle her hastada aynı sayıda ve aynı konumda mini vida kullanmıyorum.
Vakaya göre 2, 4 veya 6 mini vidalı Custom MARPE tasarlayabiliyorum.
Buradaki amaç:
“Daha fazla vida daha iyidir.”
değildir.
Amaç, hastanın anatomisine ve planlanan biyomekaniğe uygun destek sistemini oluşturmaktır.
Ortodontik değerlendirmede nelere bakıyorum?
Ameliyatsız genişletme isteyen bir hastada ilk hedefim MARPE yapmanın bir yolunu bulmak değildir.
Öncelikle üç soruya cevap ararım:
Gerçek bir iskeletsel üst çene darlığı var mı?
Bu darlığın iskeletsel olarak genişletilmesi gerekiyor mu?
Hastanın anatomisi ameliyatsız genişletme için uygun mu?
Bunun için özellikle şu faktörleri değerlendiriyorum:
Üst ve alt çene arasındaki transversal ilişki
Üst çene alt çeneye göre gerçekten yetersiz genişlikte mi?
Arka dişlerin kapanışı
Çapraz kapanış veya transversal uyumsuzluk bulunuyor mu?
Dişlerin eğimleri
Dişler mevcut iskeletsel problemi kamufle ediyor mu?
Ark formu
Dar görünen yapı dental mi, iskeletsel mi?
Periodontal sınırlar
Dişlerin çevresindeki kemik ve diş eti desteği nasıl?
Yaş ve iskeletsel olgunluk
Genişlemeye karşı beklenebilecek biyolojik direnç nedir?
Damak kemiği
Mini vida desteği için kullanılabilecek kemik bölgeleri nerede?
Gerekli genişletme miktarı
Tedavinin hedeflediği transversal değişiklik ne kadar?
Bu değerlendirmelerin ardından MARPE düşünüyorsam tedaviyi yalnızca ağız içi görüntüye göre planlamıyorum.
MARPE’yi neden CBCT ve dijital taramayla planlıyorum?
Custom MARPE protokolümde hem üç boyutlu ağız içi tarama hem de CBCT kullanıyorum.
Bu iki kayıt farklı bilgiler sağlar.
Ağız içi taramada:
- dişlerin konumunu,
- damak yüzeyini,
- ağız içi geometrisini
üç boyutlu olarak elde ederim.
CBCT ise:
- kemik anatomisini,
- damak kemiğinin kalınlığını,
- mini vidaların destek alabileceği bölgeleri
üç boyutlu olarak değerlendirmemi sağlar.
Daha sonra ağız içi tarama ve CBCT verilerini dijital ortamda birbiriyle eşleştiririm.
Böylece apareyin ağızda gördüğümüz yüzey geometrisi ile altında bulunan kemik anatomisini aynı dijital plan içerisinde değerlendirebilirim.
Mini vidaları neden sanal ortamda konumlandırıyorum?
Mini vidanın yalnızca damağa girmesi yeterli değildir.
Benim için önemli olan:
mini vidanın mümkün olan uygun kemik desteğinden yararlanacak şekilde planlanmasıdır.
Bu nedenle sanal ortamda:
- vida giriş noktasını,
- yönünü,
- kullanılabilecek kemik miktarını,
- apareyin konumunu,
- vidaların birbirleriyle ilişkisini
birlikte değerlendiriyorum.
Dijital görüntüleme bana anatomiyi gösterir; ancak hangi vida dağılımının ve biyomekaniğin hangi vakada kullanılacağına klinik deneyimle karar veririm.
Bu planlamanın ardından hastaya özel MARPE’yi dijital olarak tasarlarım.
Custom MARPE nasıl üretiliyor?
Dijital tasarım tamamlandıktan sonra apareyin metal ana yapısını 3D metal baskı / metal sinterizasyon teknolojisiyle üretiyorum.
Böylece sanal ortamda oluşturduğum kişiye özel geometri fiziksel apareye yüksek üretim hassasiyetiyle aktarılabilir.
Benim kullandığım dijital MARPE protokolünü özetlersek:
Ağız içi tarama → CBCT → verilerin eşleştirilmesi → kemik anatomisinin değerlendirilmesi → sanal mini vida planlaması → 2, 4 veya 6 vidalı Custom MARPE tasarımı → 3D metal üretim → klinik uygulama
Buradaki teknolojinin amacı tedaviyi daha “teknolojik” göstermek değildir.
Amaç, apareyi hastanın anatomisine göre tasarlayabilmektir.
Ameliyatsız genişlemede sütür her zaman açılır mı?
Hayır.
MARPE’nin sınırlarını anlatırken bunun açıkça söylenmesi gerektiğini düşünüyorum.
Custom tasarım, CBCT ile kemik değerlendirmesi, sanal mini vida planlaması ve klinik deneyim tedaviyi daha kontrollü planlamamıza yardımcı olabilir.
Ancak bunların hiçbiri erişkin kemiğinin biyolojik cevabını garanti edemez.
Klinik uygulamamda hastalarıma yaklaşık %5–10 oranında istenen sütür açılmasının elde edilemeyebileceğini anlatıyorum.
Dolayısıyla:
“MARPE yaparsak kesin ameliyatsız genişler.”
şeklinde bir garanti vermiyorum.
İskeletsel darlığı yalnızca Invisalign ile “genişletmek” doğru mudur?
Bu noktada önemli bir ayrım daha vardır.
Şeffaf plaklarla diş arkında belirli miktarda dental genişletme yapılabilir. Uygun vakada bu son derece geçerli bir ortodontik harekettir.
Ancak hastada gerçek bir iskeletsel üst çene darlığı varsa, yalnızca üst arka dişleri plaklarla dışa doğru hareket ettirerek arkı daha geniş göstermek, üst çene kemiğini genişletmekle aynı şey değildir.
Dışarıdan bakıldığında diş arkı genişlemiş ve tedavi başarılı görünmüş olabilir. Fakat altta bulunan iskeletsel problem devam ediyor olabilir.
Dahası, dişlerin mevcut kemik sınırlarının dışına doğru gereğinden fazla hareket ettirilmesi periodontal açıdan da değerlendirilmesi gereken bir durumdur.
Bu nedenle tedavi planını:
“Plakla genişletebiliyor muyuz?”
sorusundan önce,
“Genişletmemiz gereken yapı diş arkı mı, yoksa üst çene kemiği mi?”
sorusuyla başlatmak gerekir.
Başlangıçta daha kolay veya daha ekonomik görünen bir tedavi, yanlış tanı üzerine kurulmuşsa daha sonra düzeltici ortodontik tedavi, iskeletsel genişletme ve ek periodontal işlemler gerektirebilir. Böyle bir durumda hasta hem daha uzun bir tedavi süreciyle hem de başlangıçta öngörmediği daha yüksek toplam maliyetlerle karşılaşabilir.
Ucuz veya pahalı olmasından önce, tedavinin doğru problemi çözüp çözmediğine bakmak gerekir.
Sütür açılmazsa ne yapılır?
Beklenen iskeletsel cevap oluşmuyorsa aktivasyonu kontrolsüz şekilde sürdürmek doğru değildir.
Tedavi yeniden değerlendirilmelidir.
Hastaya göre:
- farklı bir ortodontik yaklaşım,
- tedavi hedefinin değiştirilmesi,
- cerrahi destekli genişletme
gündeme gelebilir.
Bu nokta aslında MARPE ile cerrahi genişletmenin birbirinin rakibi olmadığını gösterir.
İkisi de doğru hastada kullanılan farklı tedavi araçlarıdır.
Hangi durumda ameliyatsız üst çene genişletmeyi önermem?
MARPE uygulayabiliyor olmamız, her üst çene darlığını MARPE ile tedavi etmemiz gerektiği anlamına gelmez.
Örneğin:
- gerçek iskeletsel transversal darlık yoksa,
- problem esas olarak dental ise,
- ihtiyaç duyulan değişiklik dental hareketlerle güvenli şekilde sağlanabiliyorsa,
- periodontal veya kemik koşulları uygun değilse,
- cerrahi yaklaşımın daha doğru veya öngörülebilir olduğunu düşündüğüm bir anatomi varsa,
- hastanın tek hedefi iskeletsel problem olmaksızın gülüşünü daha geniş göstermekse
MARPE’yi ilk seçenek olarak önermeyebilirim.
Benim için başarılı MARPE, apareyin takılabilmesi değil; doğru hastaya uygulanmasıdır.
MARPE mi, cerrahi genişletme mi?
Bu karar yalnızca yaşa göre verilmez.
Değerlendirmede:
- darlığın şiddeti,
- iskeletsel anatomi,
- ihtiyaç duyulan genişletme,
- kemik yapısı,
- periodontal durum,
- eşlik eden diğer çene problemleri,
- tedavinin genel hedefi
birlikte ele alınmalıdır.
Bazı yetişkinler MARPE için uygun aday olabilir.
Bazılarında ise cerrahi destekli genişletme daha doğru olabilir.
Dolayısıyla internet üzerinden:
“Şu yaşın altındaysanız MARPE, üstündeyseniz ameliyat.”
şeklinde kesin bir sınır çizmek doğru değildir.
Yanlış bilinenler
“Yetişkinlerde üst çene yalnızca ameliyatla genişletilir.”
Hayır. Uygun yetişkinlerde MARPE ile cerrahi osteotomi olmadan iskeletsel genişletme mümkün olabilir.
“MARPE varsa ameliyata artık hiç gerek yoktur.”
Hayır. MARPE her hasta için cerrahinin alternatifi değildir.
“Damağım dar görünüyorsa MARPE yaptırmalıyım.”
Hayır. Öncelikle gerçek iskeletsel üst çene darlığı olup olmadığı belirlenmelidir.
“Daha fazla mini vida kullanılırsa MARPE daha başarılı olur.”
Bu şekilde genellenemez. Mini vida sayısı ve konumu hastanın anatomisi ve biyomekanik ihtiyaçlarına göre planlanmalıdır.
“Invisalign ile genişletme, MARPE ile genişletmenin aynısıdır.”
Hayır. Dental ark genişletmesi ile iskeletsel üst çene genişletmesi aynı biyolojik değişiklik değildir.
“Custom MARPE yapılırsa sütür kesin açılır.”
Hayır. Kişiye özel tasarım ve dijital planlama tedaviyi daha kontrollü hale getirebilir ancak biyolojik cevap garanti edilemez.
Gerçek hayatta MARPE sürecinden ne beklemelisiniz?
Tedaviyi yalnızca birkaç hafta boyunca genişletme vidasını çevirmek olarak düşünmemek gerekir.
Benim protokolümde süreç genel olarak:
- ortodontik muayene ve tanı,
- ağız içi 3D tarama,
- CBCT,
- verilerin dijital olarak eşleştirilmesi,
- mini vidaların sanal olarak planlanması,
- Custom MARPE tasarımı,
- 3D metal üretim,
- apareyin ve mini vidaların uygulanması,
- kontrollü aktivasyon,
- klinik takip,
- stabilizasyon ve diğer ortodontik tedavi aşamaları
şeklinde ilerler.
Aktif genişletme dönemi birçok vakada yaklaşık 2–4 hafta sürebilir.
Bu dönemde damakta basınç, gerginlik ve apareye bağlı kısa süreli konuşma veya yeme adaptasyonu yaşanabilir.
Başarılı sütür açılması sırasında ön iki diş arasında geçici bir boşluk oluşması da mümkündür.
Bu boşluk daha sonraki ortodontik aşamalarda düzenlenebilir.
Genişletme bittikten sonra MARPE hemen çıkarılır mı?
Benim uygulamamda genellikle hayır.
Aktif genişletme tamamlandığında tedavinin önemli bir başka aşaması başlar:
pekiştirme ve stabilizasyon.
Yeni elde edilen transversal ilişkinin korunmasını önemli buluyorum.
Bu nedenle Custom MARPE’nin ana gövdesini, vaka ihtiyacına göre destek ve pekiştirme amacıyla 2 yıla kadar ağızda tutabiliyorum.
Bu dönemde aparey aktif olarak genişletilmez.
Amaç, tedavinin devam eden ortodontik aşamalarında elde edilen iskeletsel genişliği desteklemektir.
Dolayısıyla MARPE tedavisini:
“birkaç hafta genişletme + apareyi çıkarma”
şeklinde değerlendirmiyorum.
Aktif genişletme kısa olabilir; ancak stabilizasyon tedavinin ayrılmaz bir parçasıdır.
Ameliyatsız üst çene genişletme için muayene ne zaman anlamlıdır?
Özellikle:
- size daha önce üst çene darlığı olduğu söylendiyse,
- arka dişleriniz çapraz kapanıyorsa,
- üst çenenizin alt çenenize göre dar olduğunu düşünüyorsanız,
- yetişkin yaşta damak genişletme önerildiyse,
- cerrahi genişletme önerildi ancak MARPE seçeneğini de değerlendirmek istiyorsanız,
- MARPE’ye uygun olup olmadığınızı merak ediyorsanız,
- sık tekrarlayan burun tıkanıklığı hissiniz varsa,
- burundan rahat nefes alamıyor ve özellikle dinlenirken veya uyurken kendinizi sık sık ağızdan nefes alırken buluyorsanız
ortodontik değerlendirme anlamlı olabilir.
Burundan nefes alamıyorsam neden ortodontik değerlendirme gerekebilir?
Burun tıkanıklığı ve ağız solunumunun çok farklı nedenleri vardır. Burun septumu, konkalar, alerjik hastalıklar ve diğer KBB problemleri bunlardan yalnızca bazılarıdır.
Ancak bazı hastalarda iskeletsel üst çene darlığı da nazal kavitenin anatomisiyle ilişkili olabilir.
Bu nedenle özellikle üst çene darlığı bulguları ile burundan nefes alma güçlüğü birlikte bulunuyorsa, problemi yalnızca burun üzerinden değerlendirmemek gerektiğini düşünüyorum.
Bazı hastalar burundan rahat nefes alamadığı için doğrudan burun cerrahisi açısından değerlendirilmiş olabilir. Eğer şikâyetin önemli bir bileşeni altta yatan maksiller darlıkla ilişkiliyse, yalnızca burundaki yapıya müdahale etmek problemin tamamını çözmeyebilir.
Bu noktada benim için önemli olan sonucu değil, mümkün olduğunca problemin kaynağını belirlemektir.
Burun ameliyatından önce üst çene darlığı değerlendirilmeli mi?
Burun operasyonu planlanan her hastanın MARPE’ye ihtiyacı olduğu söylenemez.
Ancak burundan nefes alma güçlüğüne eşlik eden belirgin bir üst çene darlığı varsa, özellikle elektif bir burun cerrahisi öncesinde ortodontik ve gerektiğinde KBB değerlendirmesinin birlikte yapılmasını değerli buluyorum.
Çünkü seçilmiş hastalarda üst çenenin iskeletsel olarak genişletilmesi sonrasında nazal solunumla ilişkili şikâyetlerde iyileşme görülebilir.
Eğer hastanın şikâyetinin önemli bölümü gerçekten maksiller darlıkla ilişkiliyse, genişletme sonrasında burun cerrahisine duyulan ihtiyaç yeniden değerlendirilebilir.
Bunun tersi bir tedavi sıralaması ise bazı hastalarda gereksiz bir sürece yol açabilir:
Önce burun ameliyatı → solunum şikâyetinin beklenen ölçüde düzelmemesi → daha sonra maksiller darlığın fark edilmesi → MARPE ile iskeletsel genişletme → burun yapısında oluşan değişiklik nedeniyle önceki cerrahi sonucun yeniden değerlendirilmesi.
Bu, her hastada olacak bir senaryo değildir. Ancak tedavi sıralamasının neden önemli olduğunu gösterir.
Bu nedenle üst çene darlığı şüphesi bulunan ve burun cerrahisi planlanan seçilmiş hastalarda benim yaklaşımım:
önce problemin iskeletsel altyapısını değerlendirmek, gerekiyorsa ortodontik tedaviyi gerçekleştirmek ve solunum şikâyeti devam ediyorsa burun cerrahisi ihtiyacını sonrasında yeniden değerlendirmektir.
Buradaki amaç KBB tedavisinin yerine ortodontiyi koymak değildir.
Amaç, ortodontik ve KBB kaynaklı problemlerin birbirinden ayrılması ve tedavilerin doğru sırada yapılmasıdır.
Muayenede de amaç:
hastayı ameliyattan kurtarmanın bir yolunu bulmak değil, hastanın gerçekten hangi genişletme yöntemine ve hangi tedavi sıralamasına ihtiyacı olduğunu belirlemektir.
MARPE düşünülüyorsa üç boyutlu kayıtlar ve kemik anatomisi değerlendirilerek kişiye özel plan oluşturulabilir.
Sonuç
Uygun yetişkinlerde üst çeneyi ameliyat olmadan genişletmek mümkün olabilir.
MARPE, bunun için elimizde bulunan önemli ortodontik yöntemlerden biridir.
Ancak:
MARPE = ameliyatın herkeste yerine geçen yöntem
değildir.
Başarılı bir tedavinin başlangıç noktası, hastanın ameliyat isteyip istememesi veya MARPE yaptırmak istemesi değil; problemin doğru tanımlanmasıdır.
Bu prensip yalnızca MARPE için geçerli değildir.
Gerçek bir iskeletsel üst çene darlığını yalnızca şeffaf plaklarla dişleri dışa doğru hareket ettirerek kamufle etmek veya altta yatan iskeletsel problem değerlendirilmeden doğrudan burun bölgesine müdahale etmek, bazı hastalarda problemin kaynağı yerine sonucunu tedavi etmek anlamına gelebilir.
Benim MARPE yaklaşımımda 2010’dan beri edindiğim ve 2026 itibarıyla 500’ün üzerindeki vaka deneyimimi, hastaya özel dijital planlamayla birleştiriyorum.
Ağız içi tarama ile CBCT verilerini eşleştiriyor, kemik anatomisini üç boyutlu değerlendiriyor, mini vidaları sanal ortamda planlıyor, vakaya göre 2, 4 veya 6 vidalı Custom MARPE tasarlıyor ve apareyin metal ana yapısını 3D metal üretim teknolojisiyle hazırlıyorum.
Ancak bütün bu teknolojinin önünde tek bir soru vardır:
“Bu hasta MARPE için doğru hasta mı?”
Çünkü ameliyatsız tedavinin gerçek değeri, ameliyattan kaçınmak değil; uygun hastada doğru problemi, doğru yöntemle ve doğru tedavi sıralamasıyla çözmeye çalışmaktır.
Üst çenenizin ameliyatsız genişletilip genişletilemeyeceğini merak ediyorsanız
Ortodontik muayenede üst ve alt çenenin transversal ilişkisi, kapanış, dişlerin eğimleri, periodontal sınırlar ve iskeletsel yapı birlikte değerlendirilebilir.
MARPE endikasyonu düşünülüyorsa ağız içi tarama ve CBCT verileri birlikte incelenerek kemik anatomisi ve mini vida bölgeleri üç boyutlu olarak planlanabilir.
Burundan nefes alma güçlüğü veya ağız solunumu gibi eşlik eden şikâyetler varsa bunların üst çene darlığıyla ilişkili olup olmadığı da değerlendirilir; gerektiğinde KBB uzmanıyla birlikte multidisipliner yaklaşım planlanabilir.
Böylece yalnızca “MARPE yapılabilir mi?” değil, “Problemin kaynağı nedir ve tedaviler hangi sırayla yapılmalı?” sorusuna cevap aranır.
Ameliyatsız Üst Çene Genişletmeden MARPE Kararına
- Yetişkinlerde damak genişletilebilir mi?
- Üst çene darlığının nefes alma ile ilişkisi olabilir mi?
- MARPE nedir?
- MARPE kimlere uygulanır?
- MARPE için yaş sınırı var mı?
- Yetişkinlerde üst çeneyi genişletmek neden çocuklardan daha zordur?
- MARPE üst çeneyi nasıl genişletir?
- MARPE mi cerrahi çene genişletme mi?
- MARPE her yetişkinde başarılı olur mu?
- MARPE ile ameliyatsız genişletmenin sınırları nelerdir?
- MARPE’ye uygun olup olmadığım nasıl anlaşılır?
- Üst çene darlığı nedir?
- Yetişkinlerde üst çene nasıl genişletilir?
- MARPE mi Invisalign genişletmesi mi?
Yazar ve Tıbbi Kontrol
Y. Doç. Dr. Fatih Kahraman
Ortodonti Uzmanı – İstanbul – Balıkesir
DentMax Diş Klinikleri Kurucu Hekimi
İletişim: +90 212 570 00 33
Bu içerik, Y. Doç. Dr. Fatih Kahraman tarafından kaleme alınmış ve tıbbi doğruluk açısından kontrol edilmiştir.
