MARPE İçin Yaş Sınırı Var mı?
Y. Doç. Dr. Fatih Kahraman | Ortodonti Uzmanı – İstanbul – Balıkesir
DentMax Diş Klinikleri Kurucu Hekimi
İletişim: +90 212 570 00 33
MARPE için kesin bir üst yaş sınırı yoktur.
Genel yaklaşımımda yaklaşık 16 yaşından sonra, gerçek bir üst çene darlığı varsa MARPE seçeneğini daha fazla değerlendirmeye başlarım. MARPE, büyümesini büyük ölçüde tamamlamış uygun hastalarda ameliyatsız üst çene genişletme imkânı sağlar.
Ancak 16 yaş kesin bir başlangıç sınırı olmadığı gibi 30, 40 veya 50 yaş da “artık MARPE yapılamaz” anlamına gelmez.
Yaş ilerledikçe benim için değişen asıl konu MARPE yapılıp yapılamayacağından çok, MARPE’nin nasıl planlanacağıdır.
Ortodonti Uzmanı
15+ Yıl Ortodonti Uzmanı
MARPE neden daha çok 16 yaşından sonra gündeme gelir?
Çocukluk ve büyüme döneminde üst çenenin genişlemeye karşı direnci daha düşüktür. Bu nedenle dişlerden destek alan klasik hızlı üst çene genişletme apareyleriyle büyük oranda kemiksel genişleme elde edilebilir.
Büyüme ilerledikçe üst çenenin genişlemeye karşı direnci artar. Bu dönemde kuvveti mini vidalar aracılığıyla doğrudan damağa aktaran MARPE ile ameliyatsız üst çene genişletme daha fazla gündeme gelir.
Fakat biyolojik cevap herkeste aynı değildir.
20 yaşındaki bir hastada istediğimiz kemiksel açılma gerçekleşmeyebilirken, 50 yaşındaki başka bir hastada MARPE çalışabilir.
Bu nedenle yalnızca doğum tarihine bakarak MARPE’nin çalışıp çalışmayacağını söylemek doğru değildir.
Yaş ilerledikçe MARPE planlamasını nasıl değiştiriyorum?
Yaş arttıkça kemik desteğini artırmayı ve MARPE’nin oluşturduğu yükü çene kemiğinin daha geniş bir bölümüne dağıtmayı tercih ediyorum.
Klinik yaklaşımımda genel olarak:
- 20–30 yaş arasında 4 mini vidalı MARPE,
- 30 yaş üzerinde 6 mini vidalı MARPE
tasarımlarını daha sık tercih ediyorum.
Bu elbette değişmez bir yaş tablosu değildir. Hastanın damak yapısı ve tedavinin gereksinimleri doğrultusunda plan kişiye özel yapılır.
Altı mini vida kullanmak, yükü daha geniş bir kemik alanına dağıtmanın yanında olası mini vida kayıplarına karşı da bize ek güvenlik sağlar. Mini vidalardan birinde problem oluştuğunda sistemin diğer kemik desteklerinin devam etmesi avantaj sağlayabilir.
Bazı hastalarda ise çift genişletme vidalı özel MARPE tasarımları kullanıyorum.
Buradaki amaç “daha fazla vida daha iyidir” demek değildir.
Amaç, hastanın yaşına ve anatomisine uygun kemik desteğini oluşturmak ve genişletme kuvvetini çene kemiğine mümkün olduğunca kontrollü dağıtmaktır.
İleri yaşlarda neden saf kemik destekli MARPE önemli?
İleri yaştaki hastalarda ortodontik planlama yalnızca yaş nedeniyle değil, ağızdaki mevcut durum nedeniyle de farklılaşabilir.
Eksik dişler, kuronlar, köprüler, implantlar veya daha önce yapılmış farklı tedaviler bulunabilir.
Benim kullandığım saf kemik destekli MARPE tasarımlarında dişlerden destek almıyoruz. Apareyin desteğini damağa yerleştirilen mini vidalardan sağlıyoruz.
Böylece genişletme kuvvetini protezli veya farklı durumda olabilecek dişlere yüklemek yerine doğrudan genişletmek istediğimiz yapıya aktarabiliyoruz.
Problem kemikteyse, genişletmek istediğimiz yapı da kemiktir.
48 yaşında ameliyatsız üst çene genişletme mümkün mü?
Burada 48 yaşındaki bir hastamın tedavi sürecini de paylaşacağım.
Hastamız ameliyat olmak istemediği için problemini uzun süre ertelemiş ve aynı zamanda şiddetli nefes alma problemleri yaşayan bir hastaydı. Ağız içerisinde protezli ve eksik dişler gibi tedavi planını etkileyen başka durumlar da bulunuyordu.
Yalnızca 48 yaşında olduğu için doğrudan:
“Bu yaştan sonra ameliyatsız genişletme olmaz.”
demek yerine MARPE seçeneğini değerlendirdim.
Dişlerin mevcut durumundan destek almak yerine hastaya yalnızca kemik destekli, diş desteksiz, kişiye özel bir MARPE apareyi tasarladım.
Üst çenenin kemiksel genişletmesi başarıyla gerçekleşti.
Bu vaka, 48 yaşındaki her hastada MARPE’nin mutlaka çalışacağı anlamına gelmez. Ancak çok önemli bir noktayı gösterir:
İleri yaş tek başına ameliyatsız üst çene genişletmeden vazgeçmek için yeterli bir neden değildir.
MARPE’den sonra neden şeffaf plak tedavisine başladık?
MARPE, ortodontik tedavinin tamamı değil, bir aşamasıdır.
48 yaşındaki hastamızda da istediğimiz genişletmeyi elde ettikten sonra MARPE apareyini hemen çıkarmadık. Elde edilen kemiksel genişlemenin korunması amacıyla aparey ağızda kalmaya devam ederken şeffaf plak tedavisine başladık.
Burada iki sistemin görevleri birbirinden tamamen farklıdır:
MARPE → üst çenenin kemiksel olarak genişletilmesi
Şeffaf plak → genişletilmiş çene içerisinde dişlerin düzenlenmesi
Şeffaf plaklar iskeletsel üst çene genişletmesi yapmaz. Ancak MARPE ile gerekli kemiksel altyapı oluşturulduktan sonra dişlerin doğru konumlara getirilmesinde kullanılabilir.
Bu nedenle MARPE’yi tek başına yapılan bir tedavi olarak değil, kapsamlı ortodontik tedavinin gerektiğinde kullanılan bir aşaması olarak görüyorum.
Hemen Randevu Alın!
Unutma, sağlıklı bir gülüş için harekete geçmek senin elinde! Erken yaşta yapılan ortodontik müdahaleler, ilerleyen yıllarda çok daha büyük problemleri önler.
📞 Telefon: +90 212 570 00 33
📱 WhatsApp: +90 544 375 47 66
📧 E-posta: info@dentmax.com.tr
Tomografiden MARPE’nin çalışacağı anlaşılır mı?
Hayır.
Üç boyutlu çene filmi bize damak kemiğinin yapısını, kemik kalınlığını ve mini vidalar için uygun bölgeleri gösterir. Ağız içi üç boyutlu taramayla birlikte kullanıldığında kişiye özel MARPE tasarımının planlanmasında son derece değerlidir.
Ancak tomografi:
“Bu hasta 25 yaşında, kesin açılır.”
veya
“Bu hasta 48 yaşında, açılmaz.”
dedirtmez.
Tomografi bize MARPE’nin çalışıp çalışmayacağını değil, MARPE’yi nasıl daha doğru planlayacağımızı gösterir.
Gerçek kemiksel cevap tedavi denenmeden kesin olarak bilinemez.
İleri yaşta MARPE çalışmazsa ne olur?
Uygun şekilde planlanmış olsa bile her hastada istediğimiz kemiksel açılmayı elde edemeyebiliriz.
Klinik uygulamamda hastalarımı yaklaşık %5–10 oranında istediğimiz açılmanın gerçekleşmeyebileceği konusunda bilgilendiriyorum.
MARPE’nin çalışmaması ise üst çenenin genişletilemeyeceği anlamına gelmez.
Bu durumda SARME, yani cerrahi destekli üst çene genişletmesi uygulanabilir.
Dolayısıyla günümüzde yetişkin bir hastada üst çene darlığı bulunması otomatik olarak ameliyat gerektiği anlamına gelmez.
Uygun hastalarda önce MARPE ile ameliyatsız üst çene genişletme seçeneğini değerlendirebiliriz.
Kısa Sürede Düzgün Dişlere Sahip Olabilirsiniz – Ertelemeyin, Şimdi Randevu Alın!
Sonuç: MARPE için kaç yaş çok geç?
Bunun için tek bir yaş söylemek mümkün değildir.
Yaklaşık 16 yaşından sonra MARPE daha fazla gündeme gelir; ancak kesin bir üst yaş sınırı yoktur.
Benim yaklaşımımda yaş ilerledikçe kemik desteğini artırmak, kuvveti daha geniş bir alana dağıtmak ve MARPE tasarımını hastaya göre değiştirmek önem kazanır.
20–30 yaş arasında çoğunlukla 4 mini vida, 30 yaş üzerinde çoğunlukla 6 mini vida tercih etmemin ve gerekli hastalarda çift genişletme vidalı tasarımlar kullanmamın nedeni budur.
Fakat hiçbir tasarım sonucu önceden garanti etmez.
20 yaşındaki bir hastada MARPE çalışmayabilir; 48 veya 50 yaşındaki başka bir hastada başarılı bir kemiksel genişleme elde edilebilir.
Bu nedenle doğru soru:
“MARPE için çok mu yaşlıyım?”
değil,
“Üst çene darlığım için ameliyatsız üst çene genişletme seçeneği benim için doğru şekilde planlanabilir mi?”
olmalıdır.
MARPE’yi Daha İyi Anlamak İçin
- MARPE nedir?
- MARPE kimlere uygulanır?
- Yetişkinlerde üst çeneyi genişletmek neden çocuklardan daha zordur?
- MARPE üst çeneyi nasıl genişletir?
- MARPE her yetişkinde başarılı olur mu?
- MARPE’nin sınırları nelerdir?
- MARPE mi cerrahi çene genişletme mi?
- MARPE’ye uygun olup olmadığım nasıl anlaşılır?
Yazar ve Tıbbi Kontrol
Y. Doç. Dr. Fatih Kahraman
Ortodonti Uzmanı – İstanbul – Balıkesir
DentMax Diş Klinikleri Kurucu Hekimi
İletişim: +90 212 570 00 33
Bu içerik, Y. Doç. Dr. Fatih Kahraman tarafından kaleme alınmış ve tıbbi doğruluk açısından kontrol edilmiştir.
Randevu Oluştur
Detaylı İlk Muayene
Özgürce Gülümese!
