MARPE Nedir?
Y. Doç. Dr. Fatih Kahraman | Ortodonti Uzmanı – İstanbul – Balıkesir
DentMax Diş Klinikleri Kurucu Hekimi
İletişim: +90 212 570 00 33
MARPE, üst çenenin kemiksel olarak dar olduğu hastalarda, damağa yerleştirilen mini vidalardan destek alarak üst çeneyi sağ-sol yönde genişletmek için kullanılan bir ortodontik yöntemdir.
Hastalar açısından daha anlaşılır ifadeyle MARPE, özellikle büyümesini tamamlamış bireylerde ameliyatsız üst çene genişletmesi yapabilmemizi sağlar.
MARPE’nin amacı dişleri dışarı doğru hareket ettirerek daha geniş bir diş sırası oluşturmak değildir. Amaç, gerekli hastada üst çene kemiğinin kendisini genişletmektir.
Bu nedenle MARPE’yi anlamak için önce iki farklı kavramı ayırmak gerekir:
Dişleri genişletmek ile üst çeneyi genişletmek aynı şey değildir.
Ortodonti Uzmanı
15+ Yıl Ortodonti Uzmanı
MARPE neyin kısaltmasıdır?
MARPE, İngilizce Miniscrew Assisted Rapid Palatal Expansion ifadesinin kısaltmasıdır.
Türkçede:
Mini vida destekli hızlı üst çene genişletmesi
olarak ifade edebiliriz.
Apereyin ortasında bir genişletme vidası bulunur. Damağa yerleştirilen mini vidalar ise genişletme kuvvetinin kemiğe aktarılmasını sağlar.
Vida belirlenen programa göre çevrildikçe üst çenenin sağ ve sol tarafına kontrollü kuvvet uygulanır.
Uygun hastada bu kuvvet üst çenenin kemiksel olarak genişlemesini sağlar.
MARPE neden yapılır?
MARPE’nin temel kullanım alanı gerçek üst çene darlığıdır.
Burada yalnızca dişlerin dar bir sıra halinde dizilmesinden bahsetmiyoruz.
Üst çene kemiğinin kendisinin, alt çeneye göre sağ-sol yönde dar olmasından bahsediyoruz.
Bu hastalarda:
- arka dişlerde çapraz kapanış,
- üst çenede yer yetersizliği,
- diş çapraşıklığı,
- dar görünen bir gülüş
görülebilir.
Bazı hastalarda ağız solunumu veya burundan rahat nefes alamama gibi şikâyetler de eşlik edebilir.
Ancak bu bulgulardan herhangi birinin bulunması tek başına MARPE yapılması gerektiği anlamına gelmez.
Öncelikle darlığın dişlerden mi, üst çene kemiğinden mi kaynaklandığını anlamak gerekir.
Şeffaf plak, RME ve MARPE arasındaki fark nedir?
Bu yöntemler bazen aynı başlık altında “çene genişletme” olarak anlatılıyor. Oysa yaptıkları değişiklik birbirinden farklıdır.
Şeffaf plaklarla genişletme
Şeffaf plaklar iskeletsel üst çene genişlemesi yapamaz.
Invisalign veya diğer şeffaf plak sistemleri dişleri yavaş ve kontrollü biçimde dışarı doğru hareket ettirerek dişlerin oluşturduğu sırayı genişletir.
Bu dişsel genişlemedir.
Diş sırası genişleyebilir, yer kazanılabilir ve gülüş daha geniş görünebilir. Ancak üst çene kemiğinin sağ ve sol tarafı birbirinden ayrılarak genişlemez.
RME – Hızlı üst çene genişletmesi
RME, yani klasik hızlı üst çene genişletme apareyi dişlerden destek alır.
Ancak büyüme dönemindeki çocuklarda üst çenenin sağ ve sol tarafı arasındaki bağlantı genişlemeye elverişli olduğu için, dişlerden uygulanan kuvvet üst çeneyi de açar.
Bu nedenle RME diş destekli olmasına rağmen çocuklarda elde edilen genişlemenin büyük bölümü kemiksel genişlemedir.
MARPE – Ameliyatsız üst çene genişletmesi
Büyüme tamamlandıkça üst çenenin genişlemeye karşı direnci artar.
MARPE’de kuvveti mini vidalar aracılığıyla kemiğe aktarırız.
Böylece büyümesini tamamlamış uygun hastalarda da üst çenenin kemiksel olarak genişletilmesi mümkün olabilir.
Kısaca:
Şeffaf plak → dişsel genişleme
RME → diş destekli, büyüme döneminde büyük oranda kemiksel genişleme
MARPE → mini vida destekli kemiksel üst çene genişletmesi
Bu ayrım, hangi tedavinin seçileceğini belirleyen temel noktalardan biridir.
Saf kemik destekli MARPE nedir?
MARPE’nin farklı tasarımları vardır.
Bazı sistemlerde hem dişlerden hem de mini vidalardan destek alınabilir.
Uygun hastalarda kullandığım saf kemik destekli MARPE tasarımlarında ise aparey dişlerden hiç destek almaz.
Aperey yalnızca mini vidalar aracılığıyla damağa bağlanır.
Böylece genişletme kuvvetini dişlere vermeden doğrudan kemiğe aktarmayı hedefleriz.
Mantığı basittir:
Problem kemikteyse, genişletmek istediğimiz yapı da kemiktir.
Bu nedenle saf kemik destekli MARPE’de amaç dişleri dışarı doğru devirmek değil, üst çenenin kendisini sağlıklı ve kontrollü biçimde genişletmektir.
Her hastada aynı MARPE tasarımını kullanmak gerekmez. Kullanılacak sistem hastanın anatomisine ve tedavi hedeflerine göre belirlenmelidir.
MARPE nasıl uygulanır?
MARPE damağa yerleştirildikten sonra apareyin ortasındaki genişletme vidası hastaya verilen programa göre çevrilir.
Her aktivasyonda sağ ve sol yönde kontrollü bir kuvvet oluşur.
Aktif genişletme benim uygulamalarımda çoğunlukla 2–4 hafta sürer.
Üst çene açılmaya başladığında ön iki diş arasında geçici bir boşluk oluşabilir. Bu durum kemiksel genişleme sırasında görülebilen beklenen değişikliklerden biridir.
Boşluğun bir kısmı zamanla kendiliğinden azalabilir; kalan bölüm ise devam eden ortodontik tedavide düzenlenir.
Burada önemli olan 2–4 haftalık sürenin yalnızca aktif genişletme dönemi olduğudur.
Ortodontik tedavi bununla bitmez.
MARPE kaç yaşından sonra yapılır?
Genel yaklaşımımda yaklaşık 16 yaşından sonra, gerçek bir üst çene darlığı varsa MARPE seçeneğini değerlendirmeye başlarım.
Ancak 16 yaş kesin bir sınır değildir.
Büyüme ve üst çenenin gelişimi her bireyde aynı zamanda tamamlanmaz. Bu nedenle bazı hastalarda klasik RME hâlâ uygun olabilirken, başka bir hastada MARPE daha doğru olabilir.
MARPE için kesin bir üst yaş sınırı da yoktur.
Bu noktada çok önemli bir yanlış anlaşılma var:
Yaş, MARPE’nin çalışıp çalışmayacağını tek başına belirlemez.
20 yaşındaki bir hastada istediğimiz kemiksel açılma gerçekleşmeyebilirken, 50 yaşındaki başka bir hastada MARPE başarılı şekilde çalışabilir.
Dolayısıyla:
“Gençse kesin açılır, ileri yaştaysa açılmaz.”
şeklinde bir denklem yoktur.
Tomografiden MARPE’nin çalışıp çalışmayacağı anlaşılır mı?
Hayır.
Bu konuda oldukça net olmak gerekir.
Üç boyutlu çene filmine bakarak bir hastada MARPE’nin kesin çalışacağını veya çalışmayacağını söyleyemeyiz.
CBCT olarak adlandırılan üç boyutlu çene filmi bize çok değerli anatomik bilgiler verir.
Örneğin:
- damak kemiğinin yapısını,
- kemiğin kalınlığını,
- mini vidaların yerleştirilebileceği bölgeleri,
- çevredeki anatomik yapıları
değerlendirebiliriz.
Bu bilgiler kişiye özel MARPE tasarlamak ve mini vidaların yerlerini planlamak için önemlidir.
Ancak tomografi üst çenenin genişletmeye vereceği biyolojik cevabı göstermez.
Bu nedenle benim yaklaşımımda CBCT:
“MARPE çalışır mı?”
sorusunun cevabını vermek için değil,
“MARPE’yi bu hastada nasıl doğru planlamalıyım?”
sorusunun cevabını bulmak için kullanılır.
MARPE’nin gerçekten çalışıp çalışmayacağı, uygulanmadan kesin olarak bilinemez.
MARPE çalışmazsa ne olur?
Uygun bir hastada ameliyatsız üst çene genişletmesi denenmesine rağmen her zaman istediğimiz kemiksel açılmayı elde edemeyebiliriz.
Kendi hastalarımı tedavi öncesinde bu konuda bilgilendiriyorum.
Klinik uygulamamda yaklaşık %5–10 oranında hastada istediğimiz kemiksel açılma gerçekleşmeyebilir.
Bu durum yalnızca yaşla açıklanamaz ve tomografiden önceden kesin olarak tahmin edilemez.
MARPE çalışmazsa tedavi seçeneği ortadan kalkmaz.
Bu durumda SARME, yani cerrahi destekli hızlı üst çene genişletmesi uygulanabilir.
SARME’de üst çenenin genişlemeye direnç gösteren bölgeleri cerrahi olarak serbestleştirildiği için üst çenenin kemiksel olarak genişletilmesi sağlanabilir.
Bu nedenle yetişkinlerde üst çene genişletme yaklaşımını basitçe şöyle düşünebiliriz:
Uygun hastada önce ameliyatsız üst çene genişletmesi değerlendirilebilir.
MARPE ile açılma elde edilemezse cerrahi destekli genişletme olan SARME uygulanabilir.
Günümüzdeki önemli değişiklik de aslında budur.
Yetişkin bir hastanın üst çenesinin dar olması artık doğrudan ameliyat olması gerektiği anlamına gelmez.
MARPE sayesinde uygun hastalarda önce ameliyatsız genişletme seçeneğini değerlendirebiliyoruz.
Hemen Randevu Alın!
Unutma, sağlıklı bir gülüş için harekete geçmek senin elinde! Erken yaşta yapılan ortodontik müdahaleler, ilerleyen yıllarda çok daha büyük problemleri önler.
📞 Telefon: +90 212 570 00 33
📱 WhatsApp: +90 544 375 47 66
📧 E-posta: info@dentmax.com.tr
MARPE ile elde edilen genişleme kalıcı mıdır?
MARPE ile elde etmek istediğimiz değişiklik, dişlerin geçici olarak dışarı doğru hareket ettirilmesi değildir.
Üst çene kemiğinin gerçek genişliğini artırmayı hedefleriz.
Genişletme tamamlandıktan sonra yeni oluşan bölgenin kemikleşmesi için zamana ihtiyaç vardır.
Bu nedenle aparey aktif genişletme bittikten hemen sonra çıkarılmaz.
Yeni genişliğin yeterli süre desteklenmesi gerekir.
Ben gerekli gördüğüm hastalarda MARPE’nin ana gövdesini destek amacıyla uzun süre, bazı vakalarda 2 yıla kadar ağızda tutabiliyorum.
Yeterli kemikleşme, ortodontik tedavinin doğru tamamlanması ve uygun pekiştirme ile elde edilen kemiksel genişliğin kalıcı olarak korunmasını hedefleriz.
Bu nedenle genişletme bittikten sonraki dönem, aktif MARPE dönemi kadar önemlidir.
MARPE’yi nasıl planlıyorum?
MARPE’nin çalışıp çalışmayacağını tomografiden bilemeyiz. Ancak MARPE’nin nasıl tasarlanacağını planlarken üç boyutlu görüntüleme son derece değerlidir.
Ben 2010 yılından beri MARPE uyguluyorum ve 2026 itibarıyla 500’ün üzerinde MARPE vakası tedavi ettim.
Kişiye özel MARPE planlamasında ağız içi 3D tarama ile CBCT görüntüsünü bilgisayar ortamında birleştiriyorum.
Böylece:
- damağın yüzeyini,
- altında bulunan kemiğin yapısını,
- kemik kalınlığını,
- mini vidaların yerleştirilebileceği uygun bölgeleri
birlikte değerlendirebiliyorum.
Hastanın anatomisine göre 2, 4 veya 6 mini vida kullanabiliyorum.
Daha sonra hastaya özel MARPE tasarlanıyor ve metal ana gövdesi 3D metal baskı teknolojisiyle yüksek hassasiyetle üretiliyor.
Özellikle saf kemik destekli tasarımlarda aparey dişlerden destek almadan mini vidalar aracılığıyla doğrudan damağa bağlanabiliyor.
Buradaki amaç teknolojiyi öne çıkarmak değildir.
Amaç, genişletme sistemini hastanın anatomisine göre tasarlamaktır.
Kısa Sürede Düzgün Dişlere Sahip Olabilirsiniz – Ertelemeyin, Şimdi Randevu Alın!
MARPE tek başına bir tedavi midir?
Hayır.
MARPE, gerekli hastalarda ortodontik tedavinin bir aşamasıdır.
Ameliyatsız üst çene genişletmesiyle önce gerekli kemiksel altyapı oluşturulur.
Ardından dişlerin:
- yeni oluşan alan içerisinde doğru konumlara getirilmesi,
- çapraşıklıkların düzeltilmesi,
- üst ve alt dişlerin uyumlandırılması,
- kapanışın tamamlanması
gerekir.
Bu aşamada hastaya göre diş teli veya şeffaf plak kullanılabilir.
Şeffaf plak burada kemiği genişletmek için değil, genişletilmiş üst çene üzerinde dişleri doğru konumlarına taşımak için kullanılır.
Genel tedavi sırası:
Tanı → gerekiyorsa MARPE ile ameliyatsız üst çene genişletmesi → dişlerin düzenlenmesi → kapanışın tamamlanması → pekiştirme
şeklindedir.
MARPE üst çeneyi genişleten bir araçtır; ortodontik tedavinin tamamı değildir.
MARPE hakkında yanlış bilinenler
“Şeffaf plaklarla da üst çene kemiği genişletilebilir.”
Hayır. Şeffaf plaklar dişsel genişleme yapar. İskeletsel üst çene genişlemesi yapamaz.
“RME sadece dişleri genişletir.”
Hayır. RME dişlerden destek alır ancak büyüme döneminde genişlemenin büyük bölümü kemiksel olabilir.
“MARPE’nin çalışıp çalışmayacağı tomografiden anlaşılır.”
Hayır. Tomografi MARPE’nin planlanmasına yardımcı olur; üst çenenin genişletmeye vereceği biyolojik cevabı önceden göstermez.
“İleri yaşta MARPE çalışmaz.”
Bunu yalnızca yaşa bakarak söyleyemeyiz. 20 yaşındaki bir hastada çalışmayan MARPE, 50 yaşındaki başka bir hastada çalışabilir.
“MARPE çalışmazsa üst çene genişletilemez.”
Hayır. MARPE ile açılma elde edilemezse cerrahi destekli üst çene genişletmesi olan SARME uygulanabilir.
“MARPE takıldıktan sonra tedavi biter.”
Hayır. MARPE gerekli kemiksel altyapıyı oluşturur; ortodontik tedavi dişlerin ve kapanışın düzenlenmesiyle devam eder.
Randevu Oluştur
Detaylı İlk Muayene
Özgürce Gülümese!
MARPE için muayene ne zaman anlamlıdır?
Özellikle:
- size üst çenenizin dar olduğu söylendiyse,
- arka dişleriniz çapraz kapanıyorsa,
- üst çenede belirgin yer darlığı veya çapraşıklık varsa,
- büyüme dönemi sonrasında üst çene genişletmesi düşünülüyorsa,
- şeffaf plaklarla genişletme önerilmiş ancak problemin dişsel mi kemiksel mi olduğunu bilmiyorsanız,
- cerrahi üst çene genişletmesi önerilmiş ve ameliyatsız bir seçenek olup olmadığını merak ediyorsanız
ortodontik değerlendirme anlamlı olabilir.
Muayenede ilk soru:
“MARPE yapılabilir mi?”
değil,
“Bu hastada gerçekten kemiksel bir üst çene darlığı var mı?”
olmalıdır.
Sonuç
MARPE, gerçek üst çene darlığı bulunan uygun hastalarda mini vidalardan destek alarak ameliyatsız kemiksel üst çene genişletmesi yapabilmemizi sağlayan bir ortodontik yöntemdir.
Çocuklarda RME ile dişlerden destek alarak büyük oranda kemiksel genişleme elde edebiliriz. Şeffaf plaklar ise üst çene kemiğini genişletmez; dişleri dışarı doğru hareket ettirerek dişsel genişleme sağlar.
Büyümenin büyük ölçüde tamamlanmasından sonra ise MARPE sayesinde mini vidalardan destek alarak üst çeneyi kemiksel olarak genişletebiliriz.
Genel olarak yaklaşık 16 yaşından sonra MARPE daha fazla gündeme gelir, ancak kesin bir üst yaş sınırı yoktur.
20 yaşındaki bir hastada MARPE çalışmayabilir; 50 yaşındaki başka bir hastada çalışabilir.
Bunu tomografiye bakarak önceden kesin olarak bilemeyiz.
Tomografi bize tedavinin sonucunu değil, MARPE’yi nasıl planlayacağımızı gösterir.
MARPE ile yeterli açılma elde edilemezse SARME ile cerrahi destekli genişletme yapılabilir.
Dolayısıyla günümüzde yetişkin bir hastada üst çene darlığının bulunması, doğrudan ameliyat gerektiği anlamına gelmez.
Uygun hastalarda önce ameliyatsız üst çene genişletmesi seçeneğini değerlendirebiliriz.
MARPE’nin sizin için uygun olup olmadığını merak ediyorsanız
Ortodontik muayenede yalnızca yaşınıza veya damağınızın görüntüsüne bakılmaz.
Üst ve alt çenenin genişlik ilişkisi, kapanış ve problemin dişsel mi kemiksel mi olduğu birlikte değerlendirilir.
Çünkü doğru tedaviyi belirleyen ilk soru:
“Hangi apareyi kullanalım?”
değil,
“Hangi yapıyı genişletmemiz gerekiyor?”
sorusudur.
MARPE ve Ameliyatsız Üst Çene Genişletmesini Anlamak
- Yetişkinlerde damak genişletilebilir mi?
- Üst çenemi ameliyat olmadan genişletmek mümkün mü?
- Gülerken dişlerimin bulunduğu alan neden çok dar görünüyor?
- Dar üst çene diş çapraşıklığına neden olabilir mi?
- Üst çene darlığının nefes alma ile ilişkisi olabilir mi?
- MARPE kimlere uygulanır?
- MARPE için yaş sınırı var mı?
- Yetişkinlerde üst çeneyi genişletmek neden çocuklardan daha zordur?
- MARPE üst çeneyi nasıl genişletir?
- MARPE ile klasik damak genişletme arasındaki fark nedir?
- MARPE mi cerrahi çene genişletme mi?
- MARPE her yetişkinde başarılı olur mu?
- MARPE’nin sınırları nelerdir?
- MARPE’ye uygun olup olmadığım nasıl anlaşılır?
- MARPE için hangi uzmana gitmeliyim?
- İstanbul’da MARPE yapan ortodontist seçerken nelere dikkat etmeliyim?
Yazar ve Tıbbi Kontrol
Y. Doç. Dr. Fatih Kahraman
Ortodonti Uzmanı – İstanbul – Balıkesir
DentMax Diş Klinikleri Kurucu Hekimi
İletişim: +90 212 570 00 33
Bu içerik, Y. Doç. Dr. Fatih Kahraman tarafından kaleme alınmış ve tıbbi doğruluk açısından kontrol edilmiştir.
