Ortodonti Uzmanı
15+ Yıl Ortodonti Uzmanı
Üst Çene Darlığının Nefes Alma ile İlişkisi Olabilir mi?
Y. Doç. Dr. Fatih Kahraman | Ortodonti Uzmanı – İstanbul – Balıkesir
DentMax Diş Klinikleri Kurucu Hekimi
İletişim: +90 212 570 00 33
Evet. Üst çene darlığı bazı hastalarda burundan nefes alma güçlüğüyle ilişkili olabilir. Bunun önemli nedenlerinden biri, üst çenenin yalnızca dişleri taşıyan bir kemik olmamasıdır. Maksilla aynı zamanda burun boşluğunun tabanının anatomik bir parçasını oluşturur.
Bu nedenle gerçek iskeletsel üst çene darlığı bulunan bazı hastalarda nazal kavitenin genişliği de etkilenebilir ve burun solunumu ile ilgili şikâyetler eşlik edebilir.
Ancak burada çok önemli bir ayrım vardır:
Her burun tıkanıklığı üst çene darlığından kaynaklanmaz ve her üst çene darlığı nefes alma problemi oluşturmaz.
Bu nedenle doğru soru:
“Burnum tıkalı, MARPE yaptırmalı mıyım?”
değil,
“Nefes alma problemimin nedenleri arasında iskeletsel üst çene darlığı da var mı?”
olmalıdır.
Üst çene ile burun arasında nasıl bir ilişki vardır?
Üst çeneyi yalnızca üst dişlerin bulunduğu kemik olarak düşünmemek gerekir.
Üst çene:
- üst dişleri taşır,
- damağın önemli bir bölümünü oluşturur,
- yüzün orta kısmına şekil verir,
- burun boşluğunun alt kısmının oluşmasına katkı sağlar.
Bu nedenle üst çenenin sağ-sol yöndeki genişliği ile burun boşluğunun genişliği tamamen birbirinden bağımsız değildir.
Gerçek bir üst çene darlığı olduğunda problem yalnızca:
“Dişlerin bulunduğu alan dar.”
şeklinde düşünülmemelidir.
Bazı hastalarda aynı darlık burun boşluğunun alt kısmını da etkileyebilir.
Bu nedenle üst çene genişletmesi yalnızca dişlerin daha düzgün sıralanması veya gülüşün daha geniş görünmesi açısından değerlendirilmez.
Üst çene darlığı burundan nefes almayı nasıl etkileyebilir?
Burundan rahat nefes alabilmek birçok farklı yapıya bağlıdır.
Örneğin:
- burun bölmesindeki eğrilikler,
- burun etlerinin büyüklüğü,
- alerjiler,
- burun içindeki şişlikler,
- geniz eti,
- burun boşluğunun genel yapısı
nefes almayı etkileyebilir.
Bunlara bazı hastalarda üst çene darlığı da eşlik edebilir.
Üst çene dar olduğunda burun boşluğunun özellikle alt kısmındaki genişlik de daha sınırlı olabilir.
Bu nedenle bazı hastalarda üst çene darlığı ile burundan nefes alma güçlüğü arasında ilişki bulunabilir.
Ama bunu:
“Üst çene dar ise burun mutlaka tıkalıdır.”
şeklinde yorumlamak doğru değildir.
Burundan nefes alma problemi çoğu zaman tek bir nedene bağlı değildir.
Ağız solunumu üst çenenin gelişimini etkileyebilir mi?
Evet. Özellikle büyüme döneminde uzun süre devam eden ağız solunumu, üst çenenin normal gelişimini olumsuz etkileyebilir.
Normal şartlarda burundan nefes alan bir çocukta dil, dudaklar ve yanak kasları çene gelişimi üzerinde dengeli bir etki oluşturur.
Ancak çocuk uzun süre ağızdan nefes almaya başladığında:
- dilin dinlenme pozisyonu değişebilir,
- dudakların kapalı duruşu azalabilir,
- yanak kaslarının üst çeneye yaptığı baskı artabilir,
- üst çenenin sağ-sol yöndeki gelişimi yavaşlayabilir.
Bu sırada alt çene büyümeye devam eder.
Sonuç olarak üst çene zaman içerisinde alt çeneye göre daha dar kalabilir.
Bu nedenle özellikle büyüme dönemindeki çocuklarda sürekli ağız solunumu yalnızca bir alışkanlık olarak görülmemelidir.
Uzun süreli ağız solunumu, bazı çocuklarda üst çenenin gelişimini etkileyerek ileride üst çene darlığına katkıda bulunabilir.
Ağız solunumu üst çene darlığının belirtisi olabilir mi?
Olabilir.
Burada ilişki iki yönlü düşünülebilir.
Bir çocuk uzun süre burundan rahat nefes alamadığı için ağız solunumu yapabilir ve bu durum büyüme döneminde üst çene gelişimini olumsuz etkileyebilir.
Diğer taraftan üst çenesi zaten dar olan bir çocukta burun boşluğunun alt kısmı da dar olabilir ve bu da burundan nefes almayı zorlaştıran etkenlerden biri haline gelebilir.
Yani bazen:
burundan nefes alamama → ağız solunumu → üst çene gelişiminin yavaşlaması
şeklinde bir süreç olabilir.
Bazı hastalarda ise mevcut üst çene darlığı da burun solunumunu zorlaştıran faktörlerden biri olabilir.
Bu nedenle özellikle çocuklarda:
- sürekli ağız açık durma,
- uyurken ağızdan nefes alma,
- sabah ağız kuruluğu,
- sık sık burun tıkanıklığı,
- horlama,
- üst çenede darlık,
- çapraz kapanış
gibi bulgular birlikte değerlendirildiğinde hem KBB hem de ortodontik açıdan değerlendirme anlamlı olabilir.
Geniz eti ile üst çene darlığı arasında ilişki olabilir mi?
Özellikle çocuklarda geniz eti büyüklüğü burundan nefes almayı önemli ölçüde etkileyebilir.
Burundan rahat nefes alamayan çocuk zamanla ağızdan nefes almaya başlayabilir.
Uzun süre ağız solunumu yapmak da dilin normal dinlenme pozisyonunu ve yüz çevresindeki kasların çalışma şeklini değiştirebilir.
Büyüme döneminde bu durum üst çenenin gelişimini yavaşlatabilir.
Alt çene ise büyümeye devam ettiği için üst çene zamanla alt çeneye göre daha dar hale gelebilir.
Bu nedenle bir çocukta:
- geniz eti,
- sürekli ağız solunumu,
- dar üst çene,
- çapraz kapanış,
- belirgin diş çapraşıklığı
birlikte bulunabilir.
Burada yalnızca geniz etini ya da yalnızca üst çeneyi değerlendirmek yerine tüm tabloya bakmak gerekir.
Bazı çocuklarda KBB tedavisi gerekirken, oluşmuş olan ortodontik problem de ayrıca tedavi edilmelidir.
Burun solunumunu düzeltmek, daha önce oluşmuş olan üst çene darlığını her zaman kendiliğinden düzeltmez.
Üst çene genişletildiğinde burun boşluğunda da değişiklik olur mu?
Üst çenenin kemiksel olarak genişletildiği tedavilerde yalnızca dişlerin bulunduğu alan değil, üst çenenin kendisi de genişler.
Üst çene burun boşluğunun alt kısmının bir parçası olduğu için, bu genişleme sonucunda burun içindeki bazı ölçülerde de değişiklik olabilir.
Uygun hastalarda bunun sonucunda:
- burundan geçen havada,
- burundan nefes alırken hissedilen dirençte,
- hastanın nefes alma rahatlığında
değişiklik görülebilir.
Ancak bundan:
“Üst çeneyi genişletirsek herkes daha rahat nefes alır.”
sonucunu çıkarmamak gerekir.
Örneğin hastanın asıl problemi burun bölmesindeki ciddi eğrilik, burun etlerinin büyüklüğü veya alerji ise üst çene genişletmesi bu sorunların hepsini ortadan kaldırmaz.
Bu nedenle nefes alma şikâyeti tek başına MARPE yapılması için yeterli bir neden değildir.
Dişleri genişletmek ile üst çeneyi kemiksel olarak genişletmek aynı şey midir?
Hayır.
Bu ayrım çok önemlidir.
Diş teli veya şeffaf plaklarla arka dişler dışa doğru hareket ettirilebilir.
Bu durumda dişlerin oluşturduğu ark daha geniş görünebilir.
Ama:
Dişlerin dışa doğru hareket etmesi, üst çene kemiğinin genişlemesi anlamına gelmez.
Gerçek üst çene darlığı bulunan bir hastada yalnızca dişleri dışa hareket ettirmek, burun tabanını oluşturan kemik yapıyı aynı şekilde genişletmez.
Bu nedenle:
“Dişler genişledi, üst çene de genişledi.”
demek her zaman doğru değildir.
Burada önce problemin dişlerden mi, yoksa üst çene kemiğinin kendisinden mi kaynaklandığını ayırmak gerekir.
Hemen Randevu Alın!
Unutma, sağlıklı bir gülüş için harekete geçmek senin elinde! Erken yaşta yapılan ortodontik müdahaleler, ilerleyen yıllarda çok daha büyük problemleri önler.
📞 Telefon: +90 212 570 00 33
📱 WhatsApp: +90 544 375 47 66
📧 E-posta: info@dentmax.com.tr
Ağız solunumu mu üst çeneyi daraltır, üst çene darlığı mı ağız solunumuna yol açar?
Bu sorunun her hasta için tek bir cevabı yoktur.
Özellikle büyüme dönemindeki çocuklarda uzun süre ağızdan nefes almak:
- dilin ağız içindeki dinlenme pozisyonunu,
- dudakların çalışma şeklini,
- yüz ve çene gelişimini
etkileyebilir.
Diğer taraftan zaten dar olan bir üst çene de bazı hastalarda burundan nefes alma koşullarını zorlaştırabilir.
Yani ilişkiyi yalnızca:
“Ağız solunumu çeneyi daralttı.”
veya
“Dar çene ağız solunumuna neden oldu.”
şeklinde tek yönlü düşünmek doğru değildir.
Bazen bu iki durum birbirini etkileyebilir.
Bu nedenle özellikle çocuklarda uzun süren ağız solunumu yalnızca bir alışkanlık olarak görülmemelidir.
Geniz eti ile üst çene darlığı arasında ilişki olabilir mi?
Özellikle çocuklarda geniz eti büyüklüğü burundan nefes almayı önemli ölçüde etkileyebilir.
Burundan rahat nefes alamayan çocuk zamanla ağızdan nefes almaya başlayabilir.
Uzun süre ağız solunumu yapmak da dilin normal dinlenme pozisyonunu ve yüz çevresindeki kasların çalışma şeklini değiştirebilir.
Bu durum büyüme çağındaki çocuklarda çene gelişimiyle ilişkili olabilir.
Bu nedenle bir çocukta:
- geniz eti,
- sürekli ağız solunumu,
- dar üst çene,
- çapraz kapanış,
- belirgin diş çapraşıklığı
birlikte bulunabilir.
Burada yalnızca geniz etini ya da yalnızca üst çeneyi değerlendirmek yerine tüm tabloya bakmak gerekir.
Bazı çocuklarda KBB tedavisi gerekirken, ortodontik problem de ayrıca tedavi edilmelidir.
Bir problemin bir bölümünü düzeltmek, diğer problemi otomatik olarak ortadan kaldırmaz.
Kısa Sürede Düzgün Dişlere Sahip Olabilirsiniz – Ertelemeyin, Şimdi Randevu Alın!
Randevu Oluştur
Detaylı İlk Muayene
Özgürce Gülümese!
MARPE nefes alma problemi için yapılır mı?
MARPE’yi yalnızca hastanın daha rahat nefes almasını sağlamak amacıyla uygulamam.
MARPE’nin temel amacı, uygun hastalarda gerçek üst çene darlığını kemiksel olarak düzeltmektir.
Nefes alma ile ilgili şikâyetler değerlendirmede önemli olabilir.
Ama:
“Burnum tıkalı, MARPE yaptıralım.”
şeklinde bir yaklaşım doğru değildir.
Öncelikle hastanın gerçekten üst çene darlığı bulunmalıdır.
Eğer üst çene darlığı varsa ve ortodontik olarak genişletilmesi gerekiyorsa, tedavinin burun yapısı ve bazı hastalarda nefes alma üzerinde de olumlu etkileri olabilir.
Ancak bunun ne ölçüde olacağı kişiden kişiye değişir ve önceden garanti edilemez.
MARPE tek başına bir tedavi midir?
Hayır.
MARPE gerekli hastalarda ortodontik tedavinin bir aşamasıdır; tek başına uygulanıp tedavi bitmiş sayılmaz.
MARPE ile önce üst çenenin kemiksel altyapısı genişletilir.
Sonrasında dişlerin:
- yeni oluşan alan içerisinde doğru konuma getirilmesi,
- düzeltilmesi,
- üst ve alt dişlerin birbirine uygun hale getirilmesi,
- kapanışın tamamlanması
için ortodontik tedavi devam eder.
Bu tedavi şeffaf plaklarla veya diş telleriyle sürdürülebilir.
Tedavinin sonunda da elde edilen sonucun korunması için pekiştirme tedavisi planlanır.
Genel süreç:
Doğru tanı → gerekiyorsa MARPE ile üst çenenin genişletilmesi → dişlerin ortodontik olarak düzenlenmesi → kapanışın tamamlanması → pekiştirme
şeklindedir.
MARPE tedavinin tamamı değil, gerekli hastalarda tedavinin bir aşamasıdır.
KBB uzmanı ameliyat önerdiyse neden ortodontiste de danışılmasını öneriyorum?
Bence bu, yazının en önemli noktalarından biridir.
Eğer burun, geniz eti veya başka bir hava yolu problemi KBB uzmanının ameliyat önereceği kadar ciddi hale gelmişse, özellikle hastada ağız solunumu veya üst çene darlığı bulguları da varsa ameliyat öncesinde bir ortodontistin görüşünün alınmasını oldukça yararlı buluyorum.
Çünkü uzun süren nefes alma problemi sırasında:
- çocuk uzun süre ağızdan nefes almış olabilir,
- üst çenenin gelişimi yavaşlamış olabilir,
- alt çene büyümeye devam etmiş olabilir,
- üst ve alt çene arasında genişlik farkı oluşmuş olabilir,
- çapraz kapanış veya çapraşıklık gelişmiş olabilir.
KBB ameliyatı nefes almayı engelleyen yapıyı düzeltebilir.
Ancak yıllar içerisinde oluşmuş olan üst çene darlığını kendiliğinden düzeltmeyebilir.
Bu nedenle ameliyat öncesinde:
“Bu hastada KBB probleminin yanında tedavi edilmesi gereken bir üst çene darlığı da var mı?”
sorusunun cevaplanmasını önemli buluyorum.
MARPE sonrası KBB ameliyatına ihtiyaç azalabilir mi?
Uygun hastalarda evet.
Eğer hastanın nefes alma probleminin bir bölümüne gerçek üst çene darlığı da katkıda bulunuyorsa ve hasta zaten ortodontik olarak üst çene genişletmesine ihtiyaç duyuyorsa, MARPE ile yapılan kemiksel genişletme sonrasında burundan nefes alma rahatlayabilir.
Bunun sonucunda daha önce düşünülen KBB ameliyatının:
- gerekliliği azalabilir,
- kapsamı değişebilir,
- bazı hastalarda yeniden değerlendirme sonucunda ameliyata ihtiyaç kalmayabilir.
Ancak bunun her hastada gerçekleşeceğini söylemek mümkün değildir.
Çünkü hastada üst çene darlığının yanında ayrıca:
- ciddi burun bölmesi eğriliği,
- burun eti büyümesi,
- alerjik problemler,
- farklı burun veya geniz problemleri
bulunabilir.
Bu nedenle doğru yaklaşım:
“MARPE yaparsak ameliyata gerek kalmaz.”
demek değil,
“Önce üst çene darlığını da değerlendirelim; gerekli ortodontik tedaviden sonra KBB cerrahisine olan ihtiyacı yeniden değerlendirelim.”
demektir.
MARPE, yapılacak KBB ameliyatının başarısına katkıda bulunabilir mi?
Bazı hastalarda bulunabilir.
Eğer üst çene darlığı burun boşluğunun alt kısmındaki darlığa katkıda bulunuyorsa ve bu problem ameliyattan önce ortodontik olarak düzeltilirse, KBB uzmanı kalan burun problemini daha farklı bir anatomik ortamda değerlendirebilir.
Başka bir ifadeyle, birden fazla problem varsa önce bunlardan birinin düzeltilmesi, sonraki tedavinin daha doğru planlanmasına yardımcı olabilir.
Bu durum bazı hastalarda yapılacak KBB ameliyatının:
- daha doğru kapsamda planlanmasına,
- gerçek kalan problemin daha net görülmesine,
- nefes alma açısından daha iyi bir toplam sonuç elde edilmesine
katkıda bulunabilir.
Bunu:
“MARPE KBB ameliyatının başarısını kesin artırır.”
şeklinde bir garanti olarak söylemek doğru olmaz.
Ancak üst çene darlığı bulunan uygun hastalarda, bu problemin ameliyat öncesinde tanınması ve gerekiyorsa tedavi edilmesi, KBB tedavisinin planlanmasını ve genel tedavi sonucunu olumlu etkileyebilir.
Bu nedenle KBB tarafından ameliyat planlanan ve aynı zamanda üst çene darlığı bulguları bulunan hastalarda ameliyat öncesi ortodontik değerlendirmeyi çok değerli buluyorum.
Neden tedavi sırası bu kadar önemli?
Bir hastada aynı anda iki farklı problem bulunabilir:
- Üst çene darlığı
- Burun veya geniz bölgesinde nefes almayı zorlaştıran başka bir problem
Bu durumda yalnızca birini görüp diğerini yok saymak yerine ikisini birlikte değerlendirmek gerekir.
Bazı hastalarda:
KBB değerlendirmesi → ortodontik değerlendirme → gerekiyorsa üst çene genişletmesi → nefes almanın yeniden değerlendirilmesi → hâlâ gerekiyorsa KBB ameliyatı
şeklinde bir sıra daha anlamlı olabilir.
Başka bir hastada ise KBB tedavisinin daha önce yapılması gerekebilir.
Herkes için tek bir sıra yoktur.
Ama özellikle ameliyat kararı verilmişse, çene yapısını önceden değerlendirmek bize önemli bilgi sağlar.
Bazen tedavinin başarısını yalnızca ne yaptığımız değil, hangi işlemi önce yaptığımız da belirler.
Ortodontik değerlendirmede nelere bakıyorum?
Nefes alma problemi bulunan bir hastada yalnızca damağın dar görünüp görünmediğine bakmıyorum.
Şunları birlikte değerlendiriyorum:
Üst ve alt çene genişliği
Üst çene alt çeneye göre gerçekten dar mı?
Arka dişlerin kapanışı
Üst arka dişler alt dişlerin içine doğru mu kapanıyor?
Dişlerin eğimleri
Dişler alttaki çene darlığını gizleyecek şekilde normalden fazla dışa doğru eğilmiş mi?
Dişlerin dizilimi
Üst çene darlığı çapraşıklığa neden olmuş mu?
Yüz ve gülüş
Dar üst çene gülüşe ve yüz gelişimine nasıl yansıyor?
Nefes alma öyküsü
Hasta gündüz ve gece burundan rahat nefes alabiliyor mu?
Büyüme dönemi
Uzun süren ağız solunumu üst çene gelişimini etkilemiş olabilir mi?
KBB geçmişi
Geniz eti, alerji, burun eti, burun bölmesi eğriliği veya geçirilmiş burun ameliyatı var mı?
Gerekli görüntüler
MARPE düşünülüyorsa üst çenenin kemik yapısı uygun mu?
Benim amacım ortodontik muayeneyle KBB hastalıklarını teşhis etmek değildir.
Amaç:
Nefes alma probleminin yanında tedavi edilmesi gereken bir üst çene darlığı bulunup bulunmadığını anlamaktır.
MARPE gerekiyorsa nasıl planlıyorum?
Gerçek üst çene darlığı bulunan ve MARPE için uygun olduğunu düşündüğüm yetişkin hastalarda apareyi kişiye özel planlıyorum.
2010 yılından beri MARPE uyguluyorum ve 2026 itibarıyla 500’ün üzerinde MARPE vakası tedavi etmiş bulunuyorum.
Kişiye özel MARPE planlamamda:
- ağız içi 3D tarama,
- üç boyutlu çene filmi olan CBCT,
- bu iki görüntünün bilgisayar ortamında birleştirilmesi,
- damak kemiğinin kalınlığının ve yapısının incelenmesi,
- mini vidaların en uygun kemik bölgelerine bilgisayar üzerinde yerleştirilmesi,
- hastaya özel aparey tasarlanması
birlikte kullanılır.
Hastaya göre 2, 4 veya 6 mini vida planlayabiliyorum.
Daha sonra metal ana gövdeyi 3D metal baskı yöntemiyle üretiyorum.
Ancak bütün bu teknoloji tedavinin ikinci aşamasıdır.
İlk aşama doğru tanıdır.
Nefes alma problemi bulunması tek başına MARPE yapılması için yeterli değildir.
Öncelikle hastada gerçekten üst çene darlığı bulunmalı ve bunun ortodontik olarak tedavi edilmesi gerektiğine karar verilmelidir.
Yanlış bilinenler
“Ağızdan nefes almak sadece bir alışkanlıktır.”
Hayır. Özellikle büyüme döneminde uzun süre ağızdan nefes almak üst çene gelişimini olumsuz etkileyebilir.
“Geniz eti ameliyatı olunca üst çene darlığı da düzelir.”
Her zaman değil. Nefes alma engeli ortadan kaldırılabilir ancak daha önce oluşmuş üst çene darlığı ayrıca ortodontik tedavi gerektirebilir.
“MARPE burun tıkanıklığını tedavi eder.”
Bu şekilde genellenemez. MARPE’nin amacı uygun hastada gerçek üst çene darlığını düzeltmektir. Bazı hastalarda nefes alma da olumlu etkilenebilir.
“MARPE yaptırırsam KBB ameliyatına kesin gerek kalmaz.”
Hayır. Ancak uygun hastalarda MARPE sonrasında ameliyat gereksinimi azalabilir, ameliyatın kapsamı değişebilir veya yeniden değerlendirme sonucunda bazı hastalarda ameliyata ihtiyaç kalmayabilir.
“KBB ameliyatı planlandıysa ortodontiste gitmeye gerek yoktur.”
Özellikle üst çene darlığı bulguları varsa bunun tam tersini düşünüyorum. Ameliyat öncesinde ortodontik değerlendirme tedavi sırasını değiştirebilir ve yapılacak KBB tedavisinin daha doğru planlanmasına katkıda bulunabilir.
“MARPE tek başına yapılır ve tedavi biter.”
Hayır. MARPE gerekli hastalarda ortodontik tedavinin bir aşamasıdır. Sonrasında dişlerin düzeltilmesi ve kapanışın tamamlanması için ortodontik tedavi devam eder.
Gerçek hayatta ne beklemelisiniz?
Burundan nefes alma problemi bulunan bir hastada bazen tek bir neden değil, birden fazla problem vardır.
Örneğin:
üst çene darlığı + burun bölmesi eğriliği + burun eti büyümesi
aynı hastada birlikte bulunabilir.
Bu hastaya yalnızca:
“Burun ameliyatı gerekiyor.”
veya yalnızca:
“Üst çene genişletilmeli.”
demek yeterli olmayabilir.
Asıl soru:
“Bu problemlerin her biri nefes alma şikâyetine ne kadar katkıda bulunuyor ve hangi sırayla tedavi edilmeleri daha doğru?”
olmalıdır.
Üst çene darlığı ortodontik olarak tedavi edilmesi gereken bir problemse, bu tedaviden sonra nefes alma şikâyeti yeniden değerlendirilebilir.
Bazı hastalarda KBB ameliyatına olan ihtiyaç azalabilir.
Bazı hastalarda tamamen ortadan kalkabilir.
Bazı hastalarda ise ameliyat hâlâ gerekli olur fakat üst çene problemi önceden giderildiği için KBB uzmanı kalan problemi daha net değerlendirerek ameliyatı planlayabilir.
Bu nedenle ameliyat kararı verilmiş olması, ortodontik değerlendirmenin artık gereksiz olduğu anlamına gelmez. Tam tersine, bazen en değerli değerlendirme tam da ameliyat öncesinde yapılan değerlendirmedir.
Üst çene darlığı ve nefes alma problemi için muayene ne zaman anlamlıdır?
Özellikle:
- çocuğunuz sürekli ağızdan nefes alıyorsa,
- uyurken ağzı açık kalıyorsa,
- sık sık burun tıkanıklığı yaşıyorsa,
- geniz eti problemi varsa,
- KBB uzmanı ameliyat önermişse,
- üst çenesi veya damağı belirgin şekilde dar görünüyorsa,
- üst arka dişleri alt dişlerin içine doğru kapanıyorsa,
- dişlerinde belirgin çapraşıklık varsa,
- yetişkin dönemde burun ameliyatı planlanıyor ve belirgin üst çene darlığı da bulunuyorsa,
- daha önce burun ameliyatı geçirildiği halde nefes alma şikâyeti beklenen ölçüde düzelmediyse
ortodontik değerlendirme anlamlı olabilir.
Özellikle KBB uzmanı ameliyat kararı verecek kadar ciddi bir nefes alma problemi tespit etmişse, ameliyat öncesinde bir ortodontistin de üst çene yapısını ve kapanışı değerlendirmesini çok yararlı buluyorum.
Çünkü bu değerlendirme sonucunda:
- ayrıca tedavi edilmesi gereken bir üst çene darlığı tespit edilebilir,
- ortodontik tedavinin KBB ameliyatından önce yapılması uygun bulunabilir,
- MARPE sonrası KBB ameliyatına olan ihtiyaç yeniden değerlendirilebilir,
- ameliyat ihtiyacı azalabilir,
- bazı hastalarda ameliyat gereksinimi ortadan kalkabilir,
- veya KBB operasyonu daha uygun koşullarda planlanabilir.
Bu değerlendirme KBB uzmanının yerini almaz.
Aksine, ortodontist ve KBB uzmanının aynı problemin farklı bölümlerini görmesini sağlar.
Sonuç
Üst çene darlığı ile nefes alma arasında bazı hastalarda önemli bir ilişki bulunabilir.
Özellikle büyüme döneminde uzun süre devam eden ağız solunumu üst çenenin gelişimini yavaşlatabilir.
Alt çene büyümeye devam ettiği için zamanla üst çene alt çeneye göre daha dar kalabilir.
Bunun sonucunda:
- üst çene darlığı,
- çapraz kapanış,
- diş çapraşıklığı,
- dar gülüş
gibi problemler ortaya çıkabilir.
KBB tedavisi nefes alma engelini ortadan kaldırabilir; ancak yıllar içerisinde oluşmuş çene darlığını her zaman kendiliğinden düzeltmez.
Aynı şekilde, üst çene darlığı bulunan uygun hastalarda yapılan MARPE sonrasında burun solunumunda olumlu değişiklikler meydana gelebilir.
Bunun sonucunda KBB ameliyatına duyulan ihtiyaç azalabilir, bazı hastalarda yeniden değerlendirme sonucunda ortadan kalkabilir veya hâlâ gerekli olan KBB ameliyatının daha uygun koşullarda planlanmasına katkıda bulunabilir.
Bu nedenle özellikle KBB tarafından ameliyat kararı verilen ve üst çene darlığı ihtimali bulunan hastalarda ameliyat öncesinde ortodontik muayeneyi çok yararlı buluyorum.
Buradaki amaç KBB ameliyatına alternatif oluşturmak değildir.
Amaç:
“Bu hastanın yalnızca burun problemi mi var, yoksa nefes alma problemiyle ilişkili bir üst çene darlığı da bulunuyor mu?”
sorusunu ameliyattan önce cevaplamaktır.
Gerçek üst çene darlığı bulunan uygun hastalarda MARPE, ortodontik tedavinin bir aşaması olarak kullanılabilir.
Üst çene genişletildikten sonra dişlerin doğru konumlandırılması ve kapanışın tamamlanması için ortodontik tedavi devam eder.
Bazen en doğru tedavi tek bir işlem değildir; doğru işlemleri doğru sırada yapmaktır.
Nefes alma probleminizin üst çene gelişimiyle ilişkili olup olmadığını merak ediyorsanız
Ortodontik muayenede yalnızca dişlere değil; üst ve alt çene genişliklerine, kapanışa, dişlerin dizilimine, yüz gelişimine ve nefes alma öyküsüne birlikte bakılır.
Özellikle KBB tarafından ameliyat planlanmışsa ve üst çene darlığı ihtimali de varsa, ameliyattan önce yapılacak ortodontik değerlendirme tedavi sırasının belirlenmesine yardımcı olabilir.
Böylece yalnızca:
“Burun ameliyatı gerekli mi?”
değil,
“Üst çene darlığı da bu probleme katkıda bulunuyor mu ve hangi tedaviyi önce yapmak daha doğru?”
sorusu cevaplanır.
Üst Çene Darlığından Burun Solunumunun Değerlendirilmesine
- Gülerken dişlerimin bulunduğu alan neden çok dar görünüyor?
- Dar üst çene diş çapraşıklığına neden olabilir mi?
- Üst çene darlığı nedir?
- Üst çene darlığının belirtileri nelerdir?
- Üst çenemin dar olup olmadığını ortodontist nasıl anlar?
- Yetişkinlerde damak genişletilebilir mi?
- Üst çenemi ameliyat olmadan genişletmek mümkün mü?
- Yetişkinlerde üst çene nasıl genişletilir?
- MARPE nedir?
- MARPE kimlere uygulanır?
- MARPE üst çeneyi nasıl genişletir?
- MARPE her yetişkinde başarılı olur mu?
- MARPE’ye uygun olup olmadığım nasıl anlaşılır?
Yazar ve Tıbbi Kontrol
Y. Doç. Dr. Fatih Kahraman
Ortodonti Uzmanı – İstanbul – Balıkesir
DentMax Diş Klinikleri Kurucu Hekimi
İletişim: +90 212 570 00 33
Bu içerik, Y. Doç. Dr. Fatih Kahraman tarafından kaleme alınmış ve tıbbi doğruluk açısından kontrol edilmiştir.
